Bảo vệ sức khỏe toàn diện trong mùa hè thất thường
- Tây Y
15:16 - 25/07/2024
Mùa hè, với sự đan xen giữa những đợt nắng nóng gay gắt và những cơn mưa rào bất chợt, tạo ra một môi trường thuận lợi cho nhiều vấn đề sức khỏe phát sinh. Đặc biệt, hiện tượng El Nino năm 2024 được dự báo sẽ làm gia tăng tình trạng nắng nóng kéo dài, hạn hán và thiếu nước, khiến việc bảo vệ sức khỏe trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết. Để chủ động bảo vệ sức khỏe của bản thân và gia đình trong "mùa thất thường" này, hãy trang bị cho mình những kiến thức và biện pháp phòng ngừa toàn diện sau đây.
Phần I: Đối Mặt Với Nắng Nóng Gay Gắt
Hiểu Rõ Về Say Nắng Và Say Nóng:
Say nắng: Là tình trạng nghiêm trọng xảy ra khi cơ thể tiếp xúc quá lâu với ánh nắng mặt trời, gây ảnh hưởng đến hệ thần kinh và có thể dẫn đến những hậu quả nghiêm trọng như tổn thương não, suy đa tạng, thậm chí tử vong.
Triệu chứng bao gồm:
- Mệt mỏi, kiệt sức
- Chóng mặt, nhức đầu dữ dội
- Buồn nôn, nônSốt cao (trên 40 độ C)
- Da nóng, đỏ, khô
- Mạch đập nhanh, yếu
- Co giật, hôn mê
Say nóng: Là tình trạng nhẹ hơn say nắng, xảy ra khi cơ thể không thể điều hòa nhiệt độ hiệu quả do tiếp xúc với môi trường nóng bức.
- Triệu chứng thường gặp:
- Mệt mỏi, hoa mắt, chóng mặt
- Vã mồ hôi, da lạnh và ẩm
- Chuột rút
- Buồn nôn, nôn
- Nhức đầu nhẹ
Phòng Tránh Say Nắng, Say Nóng:
- Hạn chế ra ngoài trời nắng: Đặc biệt là trong khung giờ từ 10 giờ sáng đến 4 giờ chiều, khi tia UV mạnh nhất. Nếu phải ra ngoài, hãy tìm bóng râm và nghỉ ngơi thường xuyên.
- Mặc quần áo bảo hộ: Chọn trang phục sáng màu, rộng rãi, chất liệu thoáng mát và thấm hút mồ hôi tốt như cotton hoặc linen. Đội mũ rộng vành, đeo kính râm và khẩu trang để bảo vệ da và mắt khỏi ánh nắng trực tiếp.
- Sử dụng kem chống nắng: Thoa kem chống nắng có chỉ số SPF 30+ trước khi ra ngoài 20 phút và thoa lại sau mỗi 2 giờ hoặc sau khi bơi hoặc đổ mồ hôi nhiều.
- Uống đủ nước: Uống ít nhất 2-3 lít nước mỗi ngày, đặc biệt là nước lọc hoặc nước oresol để bù điện giải. Tránh các loại đồ uống có cồn, caffeine và nước ngọt có ga vì chúng có thể làm tăng mất nước.
- Bổ sung trái cây và rau xanh: Chế độ ăn giàu trái cây và rau xanh cung cấp vitamin, khoáng chất và chất xơ giúp cơ thể giải nhiệt và tăng cường sức đề kháng.
- Nghỉ ngơi hợp lý: Tránh làm việc quá sức hoặc vận động mạnh dưới trời nắng nóng.
Xử Lý Khi Bị Say Nắng, Say Nóng:
- Di chuyển đến nơi mát mẻ: Đưa người bị say nắng, say nóng đến nơi thoáng mát, tránh ánh nắng trực tiếp.
- Hạ nhiệt độ cơ thể: Cởi bớt quần áo, lau mát bằng khăn ướt hoặc tắm nước mát. Đắp khăn mát lên trán, cổ, nách và bẹn.
- Uống nước mát: Cho người bị say nắng, say nóng uống nước mát từng ngụm nhỏ. Có thể cho uống nước oresol hoặc nước trái cây pha loãng để bù điện giải.
- Đưa đến cơ sở y tế: Nếu tình trạng không cải thiện hoặc có dấu hiệu nặng hơn như co giật, hôn mê, cần đưa ngay đến cơ sở y tế gần nhất để được cấp cứu kịp thời.
Phần II: Bảo Vệ Đường Hô Hấp Khi Thời Tiết Thay Đổi
Phòng Ngừa Các Bệnh Đường Hô Hấp:
- Giữ ấm cơ thể: Mặc đủ ấm khi trời lạnh, đặc biệt là vào buổi sáng sớm và tối muộn.
- Tránh tiếp xúc với người bệnh: Hạn chế tiếp xúc gần với người có các triệu chứng bệnh đường hô hấp như ho, sổ mũi, sốt.
- Vệ sinh mũi họng: Rửa mũi bằng nước muối sinh lý hoặc nước muối biển để làm sạch và giữ ẩm niêm mạc mũi. Súc họng bằng nước muối ấm để giảm viêm và đau họng.
- Tăng cường sức đề kháng: Ăn uống đủ chất, tập thể dục đều đặn, ngủ đủ giấc và quản lý căng thẳng hiệu quả để tăng cường hệ miễn dịch.
Chăm Sóc Khi Bị Bệnh Đường Hô Hấp:
- Nghỉ ngơi đầy đủ: Nghỉ ngơi là rất quan trọng để cơ thể có thời gian phục hồi.
- Uống nhiều nước ấm: Uống nước ấm giúp làm loãng dịch nhầy, giảm nghẹt mũi và đau họng.
- Sử dụng thuốc theo chỉ định: Nếu cần thiết, sử dụng thuốc giảm đau, hạ sốt, giảm ho hoặc thuốc thông mũi theo chỉ định của bác sĩ.
- Ăn uống đủ chất: Bổ sung các thực phẩm giàu vitamin C, kẽm và các chất chống oxy hóa khác để tăng cường hệ miễn dịch.
- Giữ ấm cơ thể: Mặc quần áo ấm, tránh tiếp xúc với gió lạnh và giữ ấm cổ, ngực.
- Hạn chế ra ngoài: Tránh tiếp xúc với không khí lạnh và ô nhiễm để không làm bệnh nặng thêm.
Phần III: Chế Độ Dinh Dưỡng Và Lối Sống Lành Mạnh Để Bảo Vệ Sức Khỏe
Chế Độ Dinh Dưỡng Cân Đối:
- Ăn đa dạng các loại thực phẩm: Đảm bảo chế độ ăn uống đa dạng và cân đối, bao gồm đầy đủ các nhóm chất dinh dưỡng như protein, carbohydrate, chất béo, vitamin và khoáng chất.
- Ưu tiên thực phẩm tươi sống: Chọn các loại rau củ quả tươi, thịt cá tươi sống và hạn chế thực phẩm chế biến sẵn, đồ ăn nhanh, đồ ăn nhiều dầu mỡ và đường.
- Bổ sung thực phẩm giàu vitamin C: Cam, quýt, bưởi, kiwi, dâu tây, ớt chuông... là những nguồn cung cấp vitamin C dồi dào, giúp tăng cường hệ miễn dịch.
- Uống đủ nước: Uống đủ 2-3 lít nước mỗi ngày, đặc biệt là trong thời tiết nắng nóng. Có thể bổ sung thêm nước ép trái cây, trà thảo dược hoặc nước dừa để tăng cường sức khỏe.
Tập Thể Dục Đều Đặn:
- Tập thể dục ít nhất 30 phút mỗi ngày, 5 ngày mỗi tuần: Chọn các hoạt động vừa sức và phù hợp với sở thích cá nhân như đi bộ, chạy bộ, đạp xe, bơi lội, yoga...
- Tập luyện sức mạnh: Kết hợp các bài tập sức mạnh để tăng cường cơ bắp và xương khớp.
- Tập luyện sự linh hoạt: Thực hiện các bài tập giãn cơ để cải thiện sự linh hoạt và giảm căng thẳng.
Giấc Ngủ Đầy Đủ:
- Ngủ đủ 7-8 tiếng mỗi đêm: Giấc ngủ giúp cơ thể phục hồi năng lượng, tăng cường hệ miễn dịch và cải thiện tâm trạng.
- Tạo môi trường ngủ thoải mái: Phòng ngủ nên tối, yên tĩnh, thoáng mát và có nhiệt độ phù hợp.
- Thiết lập thói quen ngủ đều đặn: Đi ngủ và thức dậy vào cùng một thời điểm mỗi ngày để điều hòa đồng hồ sinh học.
- Tránh sử dụng các thiết bị điện tử trước khi ngủ: Ánh sáng xanh từ các thiết bị điện tử có thể ảnh hưởng đến giấc ngủ.
Phần IV: Chú Ý Đến Sức Khỏe Tinh Thần
Quản Lý Căng Thẳng:
- Thực hành các kỹ thuật thư giãn: Thiền, yoga, hít thở sâu, nghe nhạc nhẹ nhàng... giúp giảm căng thẳng và lo lắng.
- Dành thời gian cho sở thích: Làm những việc mình yêu thích như đọc sách, nghe nhạc, vẽ tranh, chơi thể thao...
- Chia sẻ với người thân: Trò chuyện với người thân, bạn bè về những vấn đề mình đang gặp phải để giải tỏa tâm lý.
Phần V: Chăm Sóc Đặc Biệt Cho Các Đối Tượng Dễ Bị Tổn Thương
Trẻ Em:
- Giữ mát cho trẻ: Cho trẻ mặc quần áo thoáng mát, thấm hút mồ hôi tốt. Tránh cho trẻ ra ngoài trời nắng trong khung giờ cao điểm.
- Bổ sung nước đầy đủ: Cho trẻ uống nước thường xuyên, đặc biệt là nước lọc hoặc nước oresol để bù điện giải.
- Bảo vệ da trẻ: Thoa kem chống nắng cho trẻ trước khi ra ngoài và đội mũ rộng vành để che nắng.
- Chú ý đến chế độ ăn uống: Đảm bảo trẻ ăn đủ chất dinh dưỡng, đặc biệt là rau xanh và trái cây.
- Theo dõi sức khỏe của trẻ: Nếu trẻ có dấu hiệu mệt mỏi, sốt, nôn mửa, tiêu chảy, cần đưa trẻ đến cơ sở y tế ngay lập tức.
Người Cao Tuổi:
- Hạn chế ra ngoài trời nắng: Người cao tuổi nên ở trong nhà hoặc nơi mát mẻ trong những ngày nắng nóng.
- Mặc quần áo thoáng mát: Chọn trang phục rộng rãi, chất liệu cotton hoặc linen để giúp cơ thể thoát nhiệt tốt hơn.
- Uống đủ nước: Người cao tuổi thường có cảm giác khát kém hơn, do đó cần nhắc nhở họ uống đủ nước thường xuyên.
- Theo dõi sức khỏe thường xuyên: Đo huyết áp, đường huyết và các chỉ số sức khỏe khác thường xuyên để phát hiện sớm các bất thường.
Phụ Nữ Mang Thai:
- Tránh làm việc quá sức: Nghỉ ngơi đầy đủ và tránh làm việc nặng nhọc trong thời tiết nắng nóng.
- Uống đủ nước: Uống đủ nước để tránh mất nước và đảm bảo đủ nước ối cho thai nhi.
- Bổ sung đầy đủ dinh dưỡng: Ăn uống đủ chất dinh dưỡng, đặc biệt là axit folic, sắt và canxi, để đảm bảo sự phát triển của thai nhi.
- Theo dõi sức khỏe thai kỳ: Đi khám thai định kỳ để theo dõi sức khỏe của mẹ và bé.
- Người Có Bệnh Mãn Tính:Tuân thủ phác đồ điều trị: Tiếp tục dùng thuốc theo chỉ định của bác sĩ và đi khám định kỳ.
- Tránh tiếp xúc với nắng nóng: Nắng nóng có thể làm bệnh trở nặng, do đó cần hạn chế ra ngoài trời nắng và ở trong môi trường mát mẻ.
- Uống đủ nước: Uống đủ nước để tránh mất nước và đảm bảo các chức năng cơ thể hoạt động bình thường.
- Theo dõi các triệu chứng bệnh: Nếu có bất kỳ triệu chứng bất thường nào, cần đi khám bác sĩ ngay lập tức.
Bảo vệ sức khỏe trong thời tiết thất thường là một nhiệm vụ quan trọng, đòi hỏi sự chủ động và ý thức của mỗi cá nhân. Bằng cách áp dụng các biện pháp phòng ngừa và chăm sóc sức khỏe toàn diện, chúng ta có thể bảo vệ bản thân và gia đình khỏi những tác động tiêu cực của thời tiết, tận hưởng một mùa hè khỏe mạnh và an toàn. Hãy nhớ rằng, sức khỏe là tài sản quý giá nhất, và việc chăm sóc sức khỏe là một khoản đầu tư xứng đáng cho tương lai.
Mối liên hệ giữa bệnh tiểu đường và bệnh tim ở người lớn tuổi, cùng các phương pháp phòng ngừa.
![](https://thuviensuckhoe.org/templates_sk247/themes/images/clock.png)